loader image

دسته بندی مقالات

تهران - شمال شرق تهران (محدوده ی سید خندان)

noorlawwi@gmail.com

09017088902-02122864936

ازشنبه تا چهارشنبه 9 الی 17

حق حبس زن
175
28 جولای 2020
AdminNoorlaw

حق حبس زن

 

حق حبس زن ، حقی در جهت مطالبه تمام میزان مهریه است که تا پرداخت کامل مهریه توسط شوهر زن می تواند از تمکین و ایفای وظایف زناشویی خودداری کند. شوهر نمی تواند زن خود را به برقراری رابطه جنسی یا انجا وظایف همسری مجبور کند و تا دریافت آخرین ذره از مهریه، زن هیچ تکلیفی نسبت به شوهر خود ندارد.

مطابق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی ، زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط براینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهدبود.

 

وظایف زناشویی چیست؟

وظایف زناشویی برای زن شامل وظایف عام و خاص زن در برابر شوهر می شود.

وظایف عام همانند حسن معاشرت ، زندگی در محل مد نظر شوهر و … می باشد. (انجام آن تمکین عام نامیده می شود.)

وظایف خاص به معنای قبول شوهر حین تمتعات جنسی وی است. (انجام آن تمکیل خاص نامیده می شود.)

دیوان عالی کشور در تایید این موضوع، با صدور رأی وحدت رویه 718 مورخه 13/2/1390 قلمرو حق حبس را به مطلق وظایف زناشویی گسترش داد.

 

حق حبس زن در انجام وظایف زناشویی

در برخی موارد زن می تواند از تمکین در برابر شوهر خودداری کند. یکی ازاین موارد وجود حق حبس است. (سایر موارد) . حق حبس زوجه هم شامل ممانعت از انجام وظایف عام زناشویی است هم در وظایف خاص زناشویی. در صورتی که زن بخواهد از حق حبس خود استفاده کند، مرد نمی تواند علیه او دعوای الزام به تمکین اقامه کرده و او را ملزم به تمکین کند.

 

شرایط استفاده از حق حبس برای زوجه

  1. تنها در صورتی این حق برای زن وجود دارد که پیش از اعمال حق حبس از شوهر تمکین خاص نکرده باشد. یعنی نزدیکی بین زوجین واقع نشده باشد.
  2. مهریه باید حال باشد. یعنی در صورتی که برای پرداخت مهریه در عقدنامه موعدی تعیین شده باشد، زوجه دیگر حق حبس نخواهد داشت. مگر تا رسیدن موعد پرداخت مهریه نه زن وظایف عام و خاص زناشویی را انجام داده باشد و نه شوهر تقاضای انجام آن را نموده باشد.

دقت کنید در صورتی که شوهر پیش از موعد پرداخت مهریه از زن تقاضای تمکین و انجام وظیف عام یا خاص زناشویی را نموده باشد و زن از آن امتناع نماید، احکام زن ناشزه برا زوجه بار می شود و نه تنها حق حبس ندارد، بلکه امکان دریافت نفقه را نیز از دست می دهد.

  1. مهریه عند الاستطاعه نباشد. مهریه عند الاستطاعه بدین معناست که زوجه رضایت می دهد شوهر هر زمانی که استطاعت مالی داشت، ملزم به پرداخت مهریه می شود نه هر زمانی که زوجه درخواست نمود.لذا در این مهریه به نوعی رضایت زوجه به تمکین تا زمان استطاعت مالی مرد مفروض است و حق حبس برای زوجه وجود نخواهد داشت. (حق حبس زوجه در مهریه عند الاستطاعه)

 

موارد سقوط حق حبس زن

  1. وقوع نزدیکی و رابطه جنسی بین زن و شوهر: اگر حتی برای یکبار این نزدیکی صورت گرفته باشد، دیگر امکان اعمال حق حبس نیست و در صورتی که زن از انجام وظایف خود ممانعت کند، ناشزه محسوب و نفقه از وی سلب می گردد.
  2. زندگی مشترک: در کشور ما با برگزاری مراسم عروسی، زن به خانه شوهر می رود. پس از این مراسم، قانوناً زن وظایف عام زناشویی را قبول کرده و انجام می دهد. این انجام وظایف، حق حبس زن را از بین می برد و دیگر امکان استفاده از این حق را ندارد. لذا می توان حق حبس را مربوط به دوران عقد و تا پیش از عروسی دانست.

دقت کنید در مواردی که برای زوجه حق حبس متصور نشده، اگر زن از انجام وظایف زناشویی و تمکین عام یا خاص امتناع کند، قانوناً ناشزه محسوب می شود. به زن ناشزه نفقه تعلق نمی گیرد و شوهر با اثبات نشوز و عدم تمکین می تواند از دادگاه اجازه ازدواج مجدد بگیرد. این ازدواج مجدد شوهر به دلیل نشوز بوده و به زن حق طلاق نخواهد داد.

 

آثار حق حبس زن

  1. نفقه زن: اگر اعمال حق حبس توسط زوجه قانونی صورت گرفته باشد، شوهر موظف است به وی نفقه بپردازد. در صورت عدم پرداخت نفقه توسط شوهر، زن حق طلاق پیدا می کند و می تواند شکایت کیفری مطرح نماید.

به همین جهت در ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی آمده است: «هر کس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می نماید».

 

حق حبس زن

 

  1. امکان تقسیط مهریه: حق حبس زوجه تا پرداخت آخرین ذره از مهریه ادامه دارد. حتی در صورتی که شوهر ادعای اعسار از پرداخت مهریه نماید و در واقع نیز توانایی پرداخت مهریه را داشته یا نداشته باشد، حق حبس برای زوجه باقی است. موارد سقوط حق حبس مشخص است و ملائت مرد جزء این موارد نیست.

البته دادگاه به شوهر مهلت می دهد تا مهریه را کامل بپردازد و یا آن را تقسیط می نماید. به این ترتیب حق حبس تا پرداخت آخرین قسط ادامه خواهد داشد. این مهریه مدت دار نیست که حق حبس را زایل کند. زیرا این مدت به رضایت زن نبوده است.

نکته دیگر اینکه علم زن به وضعیت مالی شوهر نیز اهمیتی در این رابطه ندارد. ممکن است یک مرد با توان مالی بسیار پایین مهریه سنگینی را تعهد نموده باشد، حق حبس تا پرداخت آخرین ذره از مهریه ادامه خواهد داشت.

در این خصوص، دیوان عالی کشور به‌ موجب رأی وحدت رویه 708 مورخ 22/5/1387 اعلام کرده است که تقسیط مهر مسقط حق حبس زوجه نیست:« صدور حکم تقسیط که ناشی از عسر و حرج (ناتوانی مالی) زوج در پرداخت یکجای مهر بوده، حق حبس زوجه از بین نمی رود و و منظور پرداخت تمام مهر هست نه بخشی از آن.»

( تاثیر اعسار شوهر بر حق حبس زوجه)

 

 

  1. امکان ازدواج مجدد مرد: اگر زن از حق حبس خود استفاده نماید، سختی و دشواری برای شوهر ایجاد نموده است. لذا قانون در صورت وجود استطاعت مالی برای شوهر در جهت اداره دو زندگی، امکان ازدواج مجدد را برای شوهر پیش بینی کرده است. لذا شوهر می تواند ضمن دادخواستی، اجازه ازدواج مجدد را از دادگاه اخذ کند و دادگاه حکم به تجویز ازدواج مجدد شوهر صادر می نماید.

 

  1. طلاق در دوران حق حبسر: در صورتی که در دوران استفاده از حق حبس و پیش از برقراری رابطه زناشویی، زن و شوهر از یکدیگر جدا شوند، زن مستحق نیمی از مهریه خواهد بود. در نتیجه اگر تا آن زمان شوهر کمتر از نصف مهریه را پرداخت کرده باشد، موظف خواهد بود بقیه آن را نیز تا سقف نصف مهریه بپردازد. اما اگر تا لحظه طلاق بیشتر از نصف مهریه را به زن داده بود، می تواند مازاد بر نصف را از وی پس بگیرد.

(شرایط مطالبه مهریه)

 

 

حق حبس برای شوهر:

حق حبس در نکاح، تنها برای زوجه شناسایی شده است. و برای شوهر هیچ پیش بینی وجود ندارد. لذا شوهر نمی تواند پرداخت مهریه را منوط به تمکین زن نماید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.