loader image

دسته بندی مقالات

تهران - شمال شرق تهران (محدوده ی سید خندان)

noorlawwi@gmail.com

09017088902-02122864936

ازشنبه تا چهارشنبه 9 الی 17

قیم
204
28 نوامبر 2020
AdminNoorlaw

قیم 

قیم در لغت به معنای سرپرست است. شخصی است که سرپرستی امور شخص محجور را بر عهده دارد. بنابراین در یک تعریف کلی، به کسی گفته می­شود که از طرف دادگاه برای سرپرستی محجور و نگهداری اموال وی انتخاب می­شود. برخی اشخاص به جهت محجور بودن، ضرورت دارد قانونگذار برای حفظ منافع مالی آنها ترتیبی بدهد تا حقوق مالی آنها مورد حمایت قانونی قرار بگیرد. از این رو، تعیین سرپرست اعم از ولی، وصی و قیم برای آنها واجب است.

 

محجور کیست؟

محجور کسی است که به دلیل سن کم یا اختلالات روانی قادر به انجام برخی از اعمال حقوقی خود نیست و برای انجام این اعمال به اجازه قیم یا ولی احتیاج دارد.

محجورین به 3 دسته تقسیم می­شوند: 1) صغیر     2) سفیه      3) مجنون

صغیر برای انجام کلیه امور مالی خود، نیاز به اجازه ولی (پدر یا جد پدری) یا قیم (که مورد تایید دادگاه است) دارد.

سفیه به دلیل اینکه از نظر عقلی رشد کافی ندارد، در کلیه امور مالی به اذن قیم نیاز دارد.

مجنون فاقد قوه عقل و درک است پس برای کلیه امور حقوقی مالی و غیر مالی به اجازه ولی یا قیم نیاز دارد.

 

قیم کیست؟

در اصطلاح حقوقی، قیّم شخصی است که در صورت نبودن ولیّ خاص، به‌وسیله دادگاه برای سرپرستی و اداره امور محجور نصب می‌شود.

مطابق قانون مدنی و از نظر دادگاه، در اطرافیان شخص محجور کسی که می­تواند اعمال حقوقی شخص را رسیدگی کند، پدر شخص محجور الویت اول است که ولی وی محسوب می­شود اما اگر پدر فوت کرده باشد، الویت دوم دادگاه با جد پدری یا همان پدر بزرگ شخص است. در صورتی که پدر یا جد پدری شخص فوت کرده باشند الویت سوم با شخصی است که آنها در وصیت نامه خود معرفی کرده اند و به آن شخص وصی گفته می­شود. در حالتی که وصی نیز تعیین نشده باشد الویت آخر با قیم شخص است که خود دادگاه او را تعیین می­کند و نمایندگی امور شخص را بر عهده دارد.

 

 

 

 

[vc_column css=”.vc_custom_1605357286061{background-image: url(https://noorlaw.ir/wp-content/uploads/2020/07/favicon-1.png?id=3819) !important;}”][vc_hoverbox image=”4608″ primary_title=”وکیل و مشاوره تخصصی در پرونده شما” hover_title=”با ما تماس بگیرید.” hover_background_color=”chino”]

22864935 – 09304430220

[/vc_hoverbox][/vc_column]

 

 

 

 

شرایط قیم

  • طبق قوانین اسلامی اگر برای صغیری که مسلمان است قیم انتخاب می‌شود، باید قیم وی نیز مسلمان باشد؛ زیرا کفار نمی‌توانند قیم یک فرد مسلمان شوند.
  • باید عاقل،‌ بالغ، بصیر و آگاه به مورد مد نظر باشد،
  • باید دارای اهلیت کامل و شایستگی اخلاقی و قابل اعتماد باشد

خویشاوندان در صورتی که شرایط بالا برای قیم شدن را داشته باشند، بر دیگران مقدم خواهند بود و دادگاه یک یا چند نفر از آنان را به سمت قیم تعیین خواهد کرد.

همچنین طبق ماده 1231 قانون مدنی قیم نباید خصوصیات زیر را داشته باشد:

  • کسانی که خود تحت ولایت یا قیمومت هستند.
  • کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه‌های ذیل به موجب حکم قطعی محکوم شده باشند: سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، اختلاس، هتک ناموس یا منافیات عفت، جنحه نسبت به اطفال و ورشکستگی به تقصیر.
  • کسانی که حکم ورشکستگی آنها صادر شده و هنوز عمل ورشکستگی آنها تصفیه نشده است.
  • کسانی که معروف به فساد اخلاق باشند.
  • کسی که خود یا اقربای طبقه اول او دعوایی بر محجور داشته باشد.

همچنین طبق ماده 1233 قانون مدنی زن شوهر دار نمی­تواند بدون رضایت شوهر، قیمومت شخص دیگر را قبول کند.

 

تفاوت حضانت و قیمومیت

کسی که حضانت طفلی را قبول می­کند در واقع وظیفه دارد اورا بزرگ و تربیت کند و هنگام بیماری طفل، او را پیش پزشک ببرد. طبق ماده 1171 قانون مدنی حضانت فرزند بعد از فوت پدر با مادر است حتی اگر متوفی، پدر طفل بوده و برای او قیم تعیین کرده باشد. اما در صورت جدایی پدر و مادر، حضانت فرزند تا قبل از 7 سالگی برعهده مادر است. بعد از 7 سالگی، اگر فرزند دختر باشد تا 9 سالگی و اگر پسر باشد تا 15 سالگی برعهده پدر می­باشد.

اما حق قیمومیت برای تصمیم گیری راجع به امور مالی فرزند است. فرزندان تا سن ۱۸ سالگی، صغیر محسوب می شوند، لذا هزینه ها و درآمد آنها در ۱۸ سالگی بر عهده ی پدر و در صورت فوت پدر بر عهده ی جد پدری یا قیم خواهد بود.

 

افراد نیازمند قیم

در مورد کسانی که برای آن‌ها نصب قیّم می‌شود، ماده ۱۲۱۸ قانون مدنی مقرّر می‌دارد: «برای اشخاص ذیل نصب قیّم می‌شود:
۱. برای صغاری که ولیّ خاص ندارند.
۲. برای مجانین و اشخاص غیررشید که جنون و یا عدم رشد آن‌ها متّصل به زمان صغر آن‌ها بوده و ولیّ خاص نداشته باشند.
۳. برای مجانین و اشخاص غیررشید که جنون یا عدم رشد آن‌ها متّصل به زمان صغر آن‌ها نباشد.
در ماده (۱۲۱۹ قانون مدنی) اصلاحی ۱۴/۸/۱۳۷۰ آمده است: «هر یک از ابوین مکلّف است در مواردی که به موجب ماده قبل باید برای اولاد آن‌ها قیّم معین شود، مراتب را به دادستان حوزه اقامت خود و یا نماینده او اطلاع داده از او تقاضا نماید که اقدام لازم برای نصب قیّم به‌عمل آورد».

 

 

وظایف 

قیم نماینده قانونی محجور است و باید در تربیت و مراقبت و اصلاح محجور و حفظ و اداره اموال او بکوشد. ماده ۱۲۳۵ ق. م می‌گوید: «مواظبت شخص مولی علیه و نمایندگی قانونی او در کلیه امور مربوطه به اموال و حقوق مالی او با قیم است.»
قیم باید در اقدامات خود غبطه و مصلحت محجور را رعایت کند و از اعمالی که مضر به حال او باشد بپرهیزد. 

 قانونگذار در تعیین وظایف قیم علاوه بر ذکر قواعد کلی، وظایف خاصی را نیز برای او مقرر نموده است.

 

قیم

 

 

 

1)تهیه لیست دارایی مولی علیه

یکی از وظایف او در ماده 1236 قانون مدنی بیان شده است که می‌گوید: «قیم مكلف است قبل از مداخله در امور مالی مولی علیه صورت جامعی از كلیه دارایی او تهیه كرده یك نسخه از آن به امضای خود برای دادستانی كه مولی علیه در حوزه آن سكونت دارد، بفرستد و دادستان یا نماینده او باید نسبت به میزان دارایی مولی علیه تحقیقات لازمه به عمل آورد.

 

2) فروش اموال ضایع شدنی محجور

از وظایف دیگر او در خصوص اموال مولی‌علیه او این است که اموال ضایع شدنی محجور را بفروشد و از پول آن با رعایت مصلحت محجور مالی خریداری یا به ترتیب دیگری که به مصلحت باشد، رفتار کند.

 

3) پرداخت هزینه زندگی محجور

مراقبت به درمان و بهداشت مولی‌علیه موضوع دیگری است که در زمره وظایف قیم قرار می‌گیرد. ماده 82 قانون امور حسبی تاکید می‌کند: قیم باید هزینه زندگی محجور و اشخاص واجب‌النفقه او و همچنین هزینه معالجه آنها را در بیمارستان و غیره و هزینه‌های لازم دیگر از قبیل هزینه تربیت اطفال محجور را بپردازد.

 

4) نگهداری صحیح از اموال قیمتی محجور

یکی دیگر از وظایفی که قیم بر عهده دارد این است که اسناد و اشیای قیمتی محجور را، با اطلاع دادستان، در محل امنی نگهداری کند و وجوه نقدی را که احتیاج ندارد در یکی از بانک‌های معتبر بگذارد،

 

5) دادن حساب به دادستان

از وظایف قیم این است که لااقل سالی یک بار حساب تصدی خود را به دادستان یا نماینده او بدهد و هرگاه در ظرف یک ماه از تاریخ مطالبه دادستان حساب ندهد، مطابق ماده 1244 قانون مدنی به تقاضای وی و حکم دادگاه معزول می‌شود. به علاوه مطابق ماده 1245 قانون مدنی «قیم باید حساب زمان تصدی خود را پس از كبر و رشد یا رفع حجر به مولی علیه سابق خود بدهد. هرگاه قیمومت او قبل از رفع حجر خاتمه یابد حساب زمان تصدی باید به قیم بعدی داده شود.» حکم این ماده مربوط به نظم عمومی است و هیچ قراردادی نمی‌تواند قیم را از دادن صورت حساب زمان تصدی معاف کند.

 

 

حدود اختیارات 

اصولاً قیم می‌تواند با رعایت مصلحت محجور و بدون اجازه دادستان، به نمایندگی از محجور اعمال حقوقی انجام دهد، مشروط بر این که اعمال مزبور نه ممنوع باشد و نه از جمله اعمالی باشد که تصویب دادستان در آنها لازم دانسته شده است، البته رعایت غبطه و مصلحت محجور همیشه لازم است.

 

 

 برخی اقدامات از منظر قانون گذار به هیچ وجه قابل انجام توسط قیم نیست:

1.معامله با محجور:

معامله قیم با محجور در صورتی که موجب انتقال مال بین آنها باشد، به منظور جلوگیری از سوء استفاده قیم و ضرر محجور به طور کلی منع شده است. بنابراین قیم نمی‌تواند مال خود را به محجور بفروشد یا اجاره دهد یا مال او را بخرد یا اجاره کند. (ماده 1240 قانون مدنی)

 

2. هدیه دادن (هبه) اموال محجور

قیم نمی‌تواند به نمایندگی از محجور مال او را ببخشد. اگر چه این ممنوعیت به طور صریح در قانون ذکر نشده اما با توجه به این که وظیفه قیم حفظ اموال و رعایت مصلحت محجور است و هبه مال محجور با این امر منافات دارد، می‌توان این ممنوعیت را پذیرفت.

 

3. اجازه ازدواج محجور

اساساً قیم در نکاح محجور، اختیار و ولایتی ندارد.

 

 

 

برخی معاملات قیم نیازمند کسب اجازه از دادستان است:

۱- فروش اموال غیر منقول محجور : (ماده ۱۲۴۱ – قیم نمی‌تواند اموال غیرمنقول مولی علیه را بفروشد و یا رهن گذارد یا معامله کند که در نتیجه آن خود مدیون مولی علیه شود مگر با لحاظ غبطه مولی علیه و تصویب مدعی العموم در صورت اخیر شرط حتمی تصویب مدعی العموم ملائت قیم می‌باشد و نیز نمی‌تواند برای مولی علیه بدون ضرورت و احتیاج قرض کند مگر با تصویب مدعی العموم.)

۲- رهن (ماده ۷۷۱ ق. م – رهن عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به داین می‌دهد.) اموال غیر منقول محجور 

 

۳- معامله‌ای که در نتیجه آن قیم مدیون مولی‌علیه گردد. در این صورت ملائتِ (توانایی مالی) قیم، شرط تصویب و اجازه دادستان است. (مثلاً اگر قیم بخواهد از شخصی که به محجور بدهکار است ضمانت نماید، اجازه دادستان ضروری است.)

۴- وام گرفتن برای محجور بدون ضرورت و احتیاج (باید دانست که دادستان نمی‌تواند وام غیر مفید را تصویب نماید چون برخلاف مصلحت محجور است.)

۵- صلح (طبق ماده ۱۲۴۲ ق. م: «قیم نمی‌تواند دعوی مربوط به مولی علیه را به صلح خاتمه دهد مگر با تصویب مدعی العموم.» )

 

اجرت قیم

قیم می‌تواند برای انجام امور راجع به قیمومت اجرت مناسب و متعارفی را با نظر دادستان از اموال محجور برداشت کند. در تعیین اجرت قیم سه عامل را باید مورد توجه باشد:
۱- کیفیت و کمیت کار قیم در اداره اموال و مواظبت شخص محجور.
۲- وضع محلی که اقامتگاه محجور در آنجا واقع است و امور قیمومت در آنجا انجام می‌گیرد.
۳- درآمد محجور.

(مطابق ماده ۱۲۴۶ ق. م: «… میزان اجرت با رعایت کار قیم و مقدار اشتغالی که از امر قیمومت برای او حاصل می‌شود و محلی که قیم در آنجا اقامت دارد و میزان عایدی مولی علیه تعیین می‌گردد.»)

 

مسئولیت های قیم

1.جبران خسارات وارده: هرگاه قیم از انجام وظیفه‌اش تخلف کند و از این راه ضرری به محجور وارد آید، مسئول و مکلف به جبران خسارت است. ماده ۱۲۳۸ ق. م در این رابطه می‌گوید: «قیمی که تقصیر در حفظ مال مولی علیه بنماید مسئول ضرر و خساراتی است که از نقصان یا تلف آن مال حاصل شده اگر چه نقصان یا تلف مستند به تفریط یا تعدی قیم نباشد.»

 

2. عزل از قیمومت: علاوه بر جبران خسارت وارده، ممکن است به حکم دادگاه از سمت قیمومت عزل شود (مستنبط از ماده ۱۲۴۴ ق. م)

 

3. مجازات خیانت در امانت: قیم ممکن است با توجه به اقداماتش طبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، به عنوان خیانت در امانت مجازات شود (ماده ۶۷۴ – هرگاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته‌هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنابراین بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد).

 

 

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”قیم کیست؟”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”نحوه تعیین قیم”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”وکیل خوب در تهران” link=”url:https%3A%2F%2Fnoorlaw.ir%2Fthe-best-lawyer-in-tehran%2F|title:%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86%20%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86||”][/vc_column][/vc_row]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.