09017088902-02122864936

noorlawwi@gmail.com

تهران - شمال شرق تهران (محدوده ی سید خندان)

سبد خرید

  • English

حضانت فرزندان

دسته بندی مقالات

تهران - شمال شرق تهران (محدوده ی سید خندان)

noorlawwi@gmail.com

09017088902-02122864936

ازشنبه تا چهارشنبه 9 الی 17

حضانت فرزندان
0
31 می 2020
AdminNoorlaw

 

حضانت فرزندان

حضانت فرزندان برای پدر و مادر یک حق و وظیفه است. یعنی با وجود امکان توافق بر مسئول حضانت فرزند، زوجین نمی توانند به طور کلی از حضانت طفل بگذرند و باید تا بزرگ شدن فرزند از وی محافظت کنند. همچنین اگر حضانت طفل به یکی از والدین سپرده شود نمی‌تواند از آن صرف نظر کند و ملزم به نگهداری از طفل است.

طبق ماده ۱۱۷۲، هیچ یک از والدین حق ندارند در مدتی که حضانت فرزند به عهده اوست، از نگهداری وی امتناع کند. در صورت امتناع یکی از والدین، حاکم باید به تقاضای قیم (سرپرست) یا یکی از نزدیکان و یا به تقاضای مدعی العموم (دادستان) فرزند را به هریک از والدین که حضانت به عهده اوست، الزام کند.

 

حضانت فرزندان به چه معناست؟

حضانت به معنای مراقبت و نگهدار از طفل است. ابتدا باید توجه کرد که مفهوم حضانت با ولایت اشتباه گرفته نشود. ولایت اداره امور طفل است. یعنی امور مالی طفل و تعیین تکلیف اموال و دارایی های وی است که بر عهده پدر و پدربزرگ است. ولایت قابل انتقال به مادر نیست و مادر با اثبات بی لیاقتی پدر می تواند ولایت وی را سلب و خود را قیم کودک قرار دهد.

بر مبنای همین اشتباه این تصور غلط پدید می‌آید که حضانت طفل در نبود پدر با پدربزرگ است. این مسئله مطلقاً صحیح نیست.

 

[vc_column css=”.vc_custom_1605357286061{background-image: url(https://noorlaw.ir/wp-content/uploads/2020/07/favicon-1.png?id=3819) !important;}”][vc_hoverbox image=”4608″ primary_title=”وکیل و مشاوره تخصصی در پرونده شما” hover_title=”با ما تماس بگیرید.” hover_background_color=”chino”]

22864935 – 09304430220

[/vc_hoverbox][/vc_column][vc_row][vc_column][vc_column_text]

 

حضانت با کیست؟

ماده 1169 قانون مدنی مقرر نموده است:« برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند ، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است . بعد از هفت سالگی در صورت حدوث اختلاف ، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه می باشد » .

بنابراین همانگونه که ملاحظه می شود ، بعد از طلاق والدین ، مادر تا پایان هفت سالگی فرزند ( اعم از فرزند پسر یا دختر ) صلاحیت حضانت فرزند را به عهده دارد و پس از آن ، تا سن بلوغ حضانت به عهده پدر قرار خواهد گرفت. با رسیدن فرزندان به سن بلوغ دادگاه انتخاب خود طفل ملاک تعیین حضانت قرار می دهد.

نکته مهم اینجاست که فرزندان تا زمانیکه به سن هجده سالگی نرسیده باشند ، به اصطلاح غیر رشید محسوب می شوند و توانایی دخالت در امور مالی خود را نخواهند داشت ؛ مگر اینکه رشد آنها ثابت شود. به همین دلیل است که کودکان بعد از سن بلوغ ( 9 و 15 سال ) ، تا سن هجده سالگی کماکان تحت ولایت پدر یا جد پدری خود خواهند بود .

 

شرایط به عهده گرفتن حضانت فرزندان بعد از طلاق

شرایطی که قانون مدنی برای نگهداری طفل عنوان می کند:

  • توانایی عملی
  • شایستگی اخلاقی
  • عقل
  • اسلام
  • عدم ازدواج مادر با شخص دیگر:

در صورت ازدواج مادر، حضانت به پدر قابل واگذاری است اما اگر پدر فوت کرده باشد حق حضانت فرزند بعد از طلاق از مادر سلب نمی‌شود و کودک همچنان تحت نگهداری او باقی می‌ماند. (حضانت قبل از طلاق)

 

استثنائات به عهده گرفتن حضانت فرزندان بعد از طلاق

مصلحت طفل اگر اقتضا کند، دادگاه می تواند شرط سنی قانونی را ندید گرفته و آنچه به صلاح طفل است را حکم نماید. همیت مصلحت کودک به حدی است که حتی اگر والدین توافقی در مورد نگهداری طفل داشته باشند و دادگاه خانواده آن را بر خلاف مصلحت او تشخیص دهد، می‌تواند حکمی به غیر از آن‌چه والدین توافق کرده‌اند بدهد.

موارد زیر می‌تواند از جمله شرایطی باشد که دادگاه حق حضانت را از یکی از والدین سلب کند:

  • اعتیاد زیان‌آور به الکل، مواد مخدر، قمار
  • اشتهار به فساد اخلاقی و فحشا
  • ابتلا به بیماری روانی به تشخیص پزشکی قانونی یا بیماری واگیردار و خطرناک
  • سوءاستفاده از طفل یا اجبار او به ورود به مشاغل ضداخلاقی مانند فساد، فحشا، تکدی گری، قاچاق
  • تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف

مصادیق سلب حضانت فرزند بعد از طلاق تنها به همین موارد خلاصه نمی‌شود و همانطور که گفته شد در صورت احتمال هرگونه خطر جسمی، روحی و یا تربیتی، دادگاه می‌تواند حق حضانت را از والدین سلب کند. (دعوای سلب حضانت)

 

حضانت فرزندان تا چه زمانی ادامه دارد؟

نکته مهم در خصوص حضانت این است که طفل با رسیدن به سن بلوغ اختیار انتخاب حاضن خود را دارد. این امر از نظر بسیاری از حقوق دانان بدین معنا است که حضانت با بلوغ از بین می رود. در خصوص سررسید این امر، قانون ساکت است و بین حقوق دانان اختلاف نظر وجود دارد.

برخی دیگر از حقوق دانان 18 سال را پایان زمان حضانت می دانند. لذا تا رسیدن به این سن، وظیفه ی والدین است که از فرزند خود مراقبت نموده و اگر پیش از رسیدن این موعد از انجام تکالیف خود خودداری کنند، حضانت از وی سلب و به هزینه وی به دیگری سپرده می شود.

طبق ماده ۱۱۷۲، هیچ یک از والدین حق ندارند در مدتی که حضانت فرزند به عهده اوست، از نگهداری وی امتناع کند. در صورت امتناع یکی از والدین، حاکم باید به تقاضای قیم (سرپرست) یا یکی از نزدیکان و یا به تقاضای مدعی العموم (دادستان) فرزند را به هریک از والدین که حضانت به عهده اوست، الزام کند.

 

ضمانت اجرای عدم مراقبت از طفل توسط حاضن

عدم انجام تکالیف قانونی حضانت، می تواند موجب مسئولیت مدنی و کیفری شخص حاضن گردد. بدین ترتیب دادگاه می تواند به هزینه ی وی، حضانت را به دیگری بسپارد. همچنین امکان مجازات وی به پرداخت جزای نقدی به نفع دولت وجود دارد.

ماده ۴۰ قانون حمایت از خانواده  «هرکس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل استنکاف کند یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل امتناع ورزد، حسب تقاضای ذی ‌ نفع و به ‌ دستور دادگاه صادرکننده رأی نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می ‌ شود. »

ماده ۵۴ قانون حمایت از خانواده: «هرگاه مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی ‌ حق شود، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت (معادل یک میلیون و پانصد هزار ریال تا سه میلیون ریال ) و درصورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می ‌ شود. »

 

حضانت فرزندان
 

توافق بر روی حضانت

به طور کلی تا زمانی که طرفین بر روی این موضوع توافقی داشته باشند، پای قانون وسط کشیده نمی شود. لذا در صورت توافق طرفین، مثلاً بخشیدن مهریه در ازای حضانت فرزند یا توافقات صورت گرفته در طلاق توافقی موثر اند. دادگاه در صورتی که این توافقات را خلاف مصلحت طفل ندانسته، آنها را ارج نهاده و مورد حکم قرار می دهد.

نکته ای که در توافقات مندرج در طلاق توافقی و سایر توافقات وجود دارد این است که والدین حق دارند تنها در مورد حضانت فرزندی توافق کنند که در پسر کمتر از ۱۵ سال تمام سن داشته باشد و در دختر نیز کمتر از ۹ سال تمام سن داشته باشد، در غیر این صورت حق انتخاب با خود فرزند خواهد بود.

(بخشیدن مهریه در قبال کسب حضانت)

 

تغییر حضانت

در صورتی که حضانت به توافق زوجین تعیین شده باشد، در صورتی که طبق قواعد عام حضانت بر عهده ی شخص توافق شده نباشد، وی می تواند برای تغییر حضانت اقدام کند. در غیر این صورت امکان انتقال حضانت برای وی وجود ندارد.

برای مثال حضانت تا 7 سالگی با مادر و پس از آن تا بلوغ با پدر است. حال اگر مادری طبق توافق حضانت طفل 8 ساله را بر عهده داشته باشد با توجه به اینکه حضانت طفل 8 ساله قانوناً با پدر است، می تواند برای تغییر حضانت به دادگاه مراجعه نماید.

 

شرط حضانت فرزنداندر شروط ضمن عقد

سند نکاحیه یا همان عقدنامه های دفاتر ازدواج و طلاق، تکلیف بسیاری از مسائل مالی و غیرمالی بین زوجین را مشخص می‌کنند. یکی از این موارد تعیین تکلیف در خصوص حضانت فرزند در صورت جدایی والدین است.

بر همین مبنا، اگر زوجین در سند نکاحیه وضعیت خاصی در مورد حضانت فرزند بعد از طلاق به عنوان شرط مطرح ضمن عقد مطرح کرده باشند، نیازی به تبعیت از قانون نیست و وضعیت نگهداری کودک بر مبنای شرط ضمن عقد تعیین می شود. البته استثناء فوق الذکر همچنان جاری است و همه ی این موارد در صورتی جاری است که مصلحت طفل اقتضا نماید.

 

حضانت بعد از فوت والدین

در صورت فوت هریک از والدین، حضانت طفل با دیگری است. مثلاً پس از فوت پدر، حضانت کودک با مادر است.

همان‌طور که گفته شد پدربزرگ ولی طفل است و در صورت فوت پدر، حضانت طفل بر عهده او نیست. در صورتی که پدر و مادر هر دو فوت کنند، حضانت طفل بر عهده پدربزرگ پدری است. در صورتیکه جد پدری نیز زنده نباشد دادگاه شخصی را به عنوان حاضن به ترتیب طبقات ارث انتخاب می نماید.

 

ملاقات با والدی که حضانت فرزندان بر عهده ی وی نیست

از آن جایی که طفل باید از حضور هر دو والد بهره‌مند شود، هریک از والدین که دادگاه حضانت فرزند بعد از طلاق را به او واگذار نکرده است می‌تواند ساعاتی از هفته با فرزند خود ملاقات کند.

تعیین ساعات ملاقات در درجه اول با توافق والدین با یکدیگر انجام می‌شود. اما در صورتی که والدین در این مورد به توافق نرسند، دادگاه در این مورد تصمیم می‌گیرد.

هیچ مسئله ای، حتی فساد اخلاقی، نمی‌تواند مانع از ملاقات والدین با کودک شود، بلکه باید شرایطی تأمین گردد تا این دیدار در محیطی امن و با نظارت کافی انجام شود. با این حال اگر ملاقات با پدر یا مادری که حضانت به عهده او نیست واقعاً برای مصالح کودک مضر باشد، دادگاه می تواند مواعد ملاقات را طولانی تر کند و مثلاً به جای هفته ای یک بار، ماهی یک بار یا هر شش ماه یک بار تعیین کند یا ملاقات با حضور اشخاص ثالث باشد.

در صورتی که یکی از والدین مانع ملاقات فرزندش با دیگری شود، یا والدی که حضانت بر عهده او نیست از تحویل کودک خودداری کند، طرف دیگر می‌تواند با مراجعه به مراجع قضایی او را ملزم به تحویل طفل کند. منع ملاقات فرزند برای طرف دیگر جرم بوده و مجازات آن تا دو بار منع، جزای نقدی و برای بار سوم موجب سلب حضانت فرزند می گردد.

اگر یکی از والدین احساس کند که برخلاف توافق، حضور فرزند نزد طرف مقابل باعث آسیب دیدن فرزند می شود، باید به دادگاه مراجعه کند. دادگاه پس از بررسی دلایل در صورتی که تشخیص دهد حضانت و نگهداری از کودک توسط فرد مقابل برخلاف مصلحت وی می باشد، تصمیم دیگری اتخاذ خواهد کرد.

 

حضانت فرزندان
حضانت فرزندان

وضعیت خروج از کشور فرزند

طبق ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده، فرزند را نمی توان بدون رضایت ولی، قیم یا شخصی که مسئولیت حضانت و نگهداری به آنان واگذار شده است، از محل اقامت تعیین شده بین طرفین یا محل اقامت قبل از وقوع طلاق به محل دیگر یا خارج از کشور فرستاد، مگر اینکه دادگاه آن را به مصلحت فرزند بداند و با در نظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذی حق، این امر را اجازه دهد.

دادگاه در صورت موافقت با خارج کردن فرزند از کشور، بنابر درخواست ذی نفع، برای تضمین بازگرداندن فرزند تامین مناسبی اخذ می کند.

 

نفقه فرزند در دوران حضانت

پرداخت هزینه های زندگی زن و فرزندان بر عهده مرد است. پس از جدایی نیز بدون توجه به این مسئله که حضانت فرزند بعد از طلاق با کدام یک از والدین است، پدر مسئولیت دارد نیاز های مالی او را تأمین کند.

مبلغ نفقه کودک را دادگاه خانواده بر اساس وضعیت او از نظر موقعیت اجتماعی، شرایط سنی، نیاز های روزمره و غیره تعیین می‌کند.

اگر در شروط ضمن عقد گفته شده باشد که در صورت واگذاری حضانت طفل به مادر تأمین مخارج او با مادر است، پدر موظف به پرداخت نفقه طفل نیست.

اما اگر مادر به صورت داوطلبانه مدتی هزینه های زندگی فرزندش را تأمین کند به معنای وظیفه او نسبت به این عمل نیست و هر زمان که بخواهد می‌تواند پرداخت نفقه کودک را از پدرش درخواست کند.

در صورتی که پدر فوت کرده باشد حضانت کودک با مادر است اما پدربزرگ پدری وظیفه دارد مخارج زندگی کودک را تأمین کند.

 

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”سلب حضانت” link=”url:https%3A%2F%2Fnoorlaw.ir%2Fdeprivation-of-custody%2F|title:%D8%B3%D9%84%D8%A8%20%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D9%86%D8%AA||”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”توافق بر حضانت” link=”url:https%3A%2F%2Fnoorlaw.ir%2Fagree-on-custody-of-children%2F|title:%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D9%86%D8%AA%20%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86||”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”ملاقات با فرزندان” link=”url:https%3A%2F%2Fnoorlaw.ir%2Fmeeting-with-children%2F|title:%D9%85%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA%20%D8%A8%D8%A7%20%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86||”][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_btn title=”وکیل طلاق در تهران” link=”url:https%3A%2F%2Fnoorlaw.ir%2Fdivorce-lawyer%2F|title:%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%20%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82||”][/vc_column][/vc_row]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.